گوناگون

بررسی فشار خون و عوارض هیپرتانسیون بر چشم

فشار خون چیست؟
فشار خون میزان نیرویی است که به جدار سرخرگها وارد می شود تا  خون در سراسر بدن گردش پیدا کند. فشار خون شامل :
الف ) فشارخون سیستولیک یا ماکزیمم: زمانی است که قلب میزند.

ب) فشار خون دیاستولیک یا می نیمم: زمانی است که قلب شل می شود .
فرمول فشارخون:
مقاومت محیطی x برون دهی قلبی = فشارخون
تعداد ضربان قلب x حجم ضربه ای = برون دهی قلبی
در هر ضربه بطور متوسط ۵۰ سی سی خون از قلب خارج می شود ( حجم ضربه ای ) واگر در هر دقیقه قلب ۱۰۰ , ضربه بزند , بطور متوسط در هر دقیقه ۵۰۰۰ سی سی یا ۵ لیتر خون از قلب خارج می شود ( برون دهی ) .
فشارخون حاصل حجم ضربه ای , تعداد ضربان قلب و مقاومت محیطی ( عروقی ) می باشد و افزایش در هر کدام از اینها, فشارخون را افزایش می دهد.
مقاومت محیطی ( عروقی) x ضربان قلب x حجم ضربه ای = فشارخون
منظور از مقاومت محیطی, مقاومت عروق است که خون در داخل آن جریان می یابد , هرچقدر که از قلب دورتر شویم, مقاومت عروقی بالاتر است و در نتیجه فشارخون بالاتر است به همین دلیل فشار خون مچ پا از فشارخون دست بالاتر است.
همچنین باید در نظر داشت که افرادی که سال های زیادی است فشار خون دارند مقاومت عروقی درآنها بالا می باشد چرا که براساس قانون اهم, فشار با جریان نسبت مستقیم دارد در حالیکه با مقاومت نسبت عکس دارد . فردی که سالیان زیادی است فشار خون دارد, و جریان خون زیاد است, افزایش مقاومت محیطی به دلیل کنترل جریان خون ایجاد شده است.
هیپرتانسیون ( بیماری فشار خون)
هرگاه در ۳ نوبت متفاوت در حالت استراحت کامل فشار خون سیستول بیش از ۱۴۰ میلی متر جیوه و فشار خون دیاستول بیش از ۹۰ میلی متر جیوه باشد فرد دارای هیپرتانسیون است که خود براساس شدت شامل موارد زیر می باشد:
۱ -خفیف ( مرحله اول ) : ۹۰/۱۴۰
۲- متوسط (مرحله دوم) : ۱۰۰/۱۶۰
۳-شدید ( مرحله سوم ) : ۱۱۰/۱۸۰
انواع هیپرتانسیون
۱- هیپرتانسیون ایزوله ( منفرد) سیستولیک : در این نوع  , فشار خون سیستولیک بیش از ۱۴۰ ولی فشارخون دیاستولیک طبیعی است, این فشارخون در افراد مسن شایع است.
۲-هیپرتانسیون ناشی از روپوش سفید :
توصیف کننده ی درصد بزرگی از هیپرتانسیون در افردای است که فشارخون آنها هنگامی که در مطب و توسط پزشک اندازه گیری می شود به طور ثابتی از هنگامی که در خانه و در آرامش اندازه گیری می شود بیشتر است. براساس فرضیه های فعلی۲۰ -۱۰ , درصد از بیمارانی که در مطب پزشک خود هیپرتانسیون هستند, در خارج از مطب فشار خون طبیعی دارند. فشارخون ناشی از روپوش سفید در میان افراد مسن و زنان حامله شایعتر است.
۳- هیپرتانسیون ناپایدار یا مرزی
فشار شریانی در اغلب افراد حالت نوسانی دارد, حالا چه شخص فشارخون طبیعی داشته باشد و چه هیپرتانسیون باشد. بیمارانی که به عنوان فشار خون ناپایدارطبقه بندی می شوند افرادی هستند که برخی اوقات و نه همیشه دارای فشارشریانی در محدوده ی هیپرتانسیون می باشند. این بیماران اغلب تحت عنوان هیپرتانسیون مرزی تقسیم بندی می شوند.
۴ -هیپرتانسیون تسریع شده
فشار خون دیاستول در فرد فشار خونی به ناگهان بیش از ۱۲۰ میلی متر جیوه می شود. در معاینه ی فوندوسکوپیک ( دیدن ته چشم و بررسی عروق شبکیه ) , ماکولا رنگ پریده و اطراف آن پرخون است.
۵- هیپرتانسیون بدخیم :
در این بیماری فشار خون دیاستول به بیش از ۱۴۰ میلی متر جیوه می رسد. در معاینه فوندوسکوپیک اطراف ماکولا مایع جمع شده است . یعنی از جدار شریان ها, مایع خارج شده است و فرد علائم مگس پرانی, تلوتلو خوردن , حتما تهوع و استفراغ و سردرد شدیدی دارد و اگر اورژانسی کنترل نشود, فرددچار خون ریزی مغزی و مرگ می شود.
عوارض هیپرتانسیون
به فشار خون, قاتل خاموش گفته می شود چون بدون علائم مشخصی به اندام های حیاتی بدن آسیب می رساند و فقط زمانی دارای علائم است که فرد دچار بحران فشار خون شود که در این صورت فرد دارای سردرد و در مواردی تهوع و استفراغ است. در هیپرتانسیون , قلب , کلیه , مغز و عروق در گیر می شوند.
در مورد عوارض فشار خون در هر ارگان باید به دو نکته توجه داشت:
۱- عوارض Hypertensive
۲-عوارض هیپرتانسیون Arteriosclerosis ( سفت و سخت شدن سرخرگ ها)
عوارض هیپرتانسیو در قلب شامل نارسائی قلبی , ضخیم شدن جدار قلب و تنگی دریچه ی آئورت است. عوارض آرتریواسکلروزیس شامل حمله ی قلبی یا آنفاکتوس می باشد.
منظور از نارسایی قلب بیماری است که برون ده قلب پاسخگوی نیاز سلول های بدن نیست.
شایع ترین علت نارسایی قلب در دنیا فشار خون می باشد.
همچنین فشار خون باعث بسته شدن عروق کرونری قلب و ایجاد حمله قلبی می شود . باید توجه داشت که افراد مبتلا به فشارخون سه برابر دیگران درمعرض حمله قلبی هستند.
عوارض هیپرتنسیو فشار خون در مغز , خون ریزی مغزی, کما و مرگ است و عوارض آرتریو اسکلروزیس در مغز , سکته مغزی است.
عوارض هیپرتنسیو فشارخون در کلیه , بصورت نارسائی کلیه است و عوارض آرتریو اسکلروزیس در کلیه , تنگی شریان کلیه می باشد.
عوارض هیپرتنسیون فشار خون در عروق شبکیه , خون ریزی ته چشم و کوری ناگهانی است. ممکن است کوری نصف بینایی باشد که یک چشم فردکاملا می بیند ولی یک چشم فرد در قسمت داخلی دید ندارد و فقط دید خارجی دارد. عوارض, اتریواسکلروتیک در شبکیه ترومبوز ( ایجاد لخته خونی ) شریان شبکیه است.
همچنین عوارض آرتریواسکلروتیک در عروق پا باعث لنگیدن متناوب می شود.
عوارض فشار خون بر چشم
کلا می توانیم عوارض فشار خون بر چشم را به دو دشته کلی تقسیم کنیم :
۱- بالا رفتن حاد و ناگهانی فشار خون
۲- بالا بودن مزمن فشار خون
در مورد حالت اول ، یعنی زمانی که به طور ناگهانی فشار خون خیلی افزایش یابد ، اولین پاسخ بدن به صورت نازک شدن و باریک شدن شریانچه هاکوچک شبکیه و نیز برجسته شدن و تورم سر عصب بینایی بروزمینماید .در اطراف سر عصب خونریزیهای کوچک رخ میدهد که در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع فشارخون می تواند اختلال در خون رسانی شبکیه و سر عصب و نهایتا تحلیل سر عصب بینایی و افت شدید دید بیمار به طور دائمی گردد. از علائم خوب جنین حالاتی سردرد ناگهانی و گاهی عدم هوشیاری و یا حتی تشنج بیمار است . که باید فورا به مراکز درمانی مراجعه نمود و به فکر این بیماری بود .
حالت دوم که شایعتر است ، بالا بودن فشار خون به طور مزمن ا ست که عمدتا در بالغین مشاهده میشود . بسته به میزان بالای فشار خون و مدت زمانی که از آن میگذرد علائم مختلفی در شبکیه بروز میکند . اگر فشار خون در حد متوسط و کمی بالا باشد ، در شبکیه فقط باریک شدن عروق ( عمدتا شریانها ) مشاهده میشود و حالت پیچ و خم دار به خود میگیرند
در غیر این صورت عوارض تحلیل سر عصب بینایی و نابینایی شدید حاصل میگردد . در مواردیکه فشار خون بالاتر باشد ( متوسط تا شدید ) علاوه بر موارد فوق از دیواره رگهای چشم تراوشات پروتینی و چربی به خارج رخ داده که در روی شبکیه رسوب میکند . در حالات شدیدتر ( فشار خون خیلی بالا ) تمام حالات بالا به همراه پارگی کوچک و ظریف شبکیه رخ داده که منجر به خونریزیهای نقطه ای و یا شعله شمعی در روی شبکیه میگردد که بسته به مکان بروز این خونریزیها می تواند اختلال در کار کرد شبکیه و نیز افت دید بیمار گردد. در موارد فشار خونهای خیلی بالا یا مواردیکه علائم فشار خون خیلی پیشرفته باشد ، تورم و برجستگی سر عصب بینایی رخ میدهد که پیش آگهی بسیار بدی دارد و در این موارد باید به طور ا ورژانس فشار خون بیمار کنترل گردد و به حد مطلوب و مجاز رسانده شود .
در مواردیکه فشار خون متوسط تا شدید سبب بروز علائم اولیه پرفشاری در ته چشم به صورت باریک شدن شریانها و بروز تراوشات و خونریزیهای کوچک گردد ، این خطر وجود دارد که شریانچه های مزبور بر وزیدهای مجاور فشار وارد کرده و منجر به ا نسداد آنها گردند که در نتیجه آن تخلیه خون وریدی بخشی از شبکیه مختل گشته و چنا نچه این انسداد در ابتدای شریانجه مرکزی یا ورید مرکزی ته چشم صورت گیرد ، اختلال در تمامی سطح شبکیه بروز نموده و اختلال کارکرد شبکیه وسیعتر بوده و در آن ناحیه ایجاد خونریزی وسیع در سطح شبکیه می نماید .
این ا ختلال در خون رسانی و تخلیه به موقع منجر به عدم کارکرد مناسب شبکیه گشته که به مرور زمان در آن ناحیه ” ا سکیمی ” یا ” کاهش خون رسانی و تغذیه خونی لازم ” ایجاد میگردد. عارضه خطرناک در این مرحله پیدایش عروق جدید در سطح شبکیه است که در پاسخ به این اسکیمی ایجاد میشوند و با رشد این کلاف عروقی به داخل زجاجیه و با توجه به شکننده بودن عروق مزبور ، خطر خونریزی ناگهانی به داخل کره چشم وجود دارد که هم باعث افت ناگهانی و شدید بینایی گشته و هم به مرور زمان با ایجاد بافتهای نابجا ، سبب کشیدگی شبکیه و نهابنا جدا شدگی شبکیه میگردد که در این صورت عارضه بسیار وخیم تر و درمان آن مشکل تر و پرهزینه تر می باشد . در عین حال افت دید در این مرحله بسیار شدید تر میباشد و نیاز به درمان جراحی داخل چشمی دارد .
چند توصیه :
از نظر درمانی ، توصیه می شود که در هر فرد بالغ بطور طبیعی فشار خون هر چند ماه یکبار کنترل گردد و در صورت بالا بودن فشار خون ، علاوه بر درمان آن توسط پزشکی به همراه معاینه منظم ته چشم کفایت میکند .
در صورت بروز علائم ا نسدادی در وریدها یا شریانچه های ته چشم با توجه به صلاحدید چشم پزشک اقدامات تشخیصی بیشتر از جمله عکس برداری ته چشم و در صورت لزوم اقدامات درمانی با لیزر جهت از بین بردن عروق جدید و نواحی آسیب دیده توصیه میگردد.
با توجه به اینکه فشارخون در اغلب موارد بدون علامت است وندرتا در افراد مسن یا افرادیکه علائم نارسائی عروق کرونر قلب دارند به صورت درد قفسه صدری یا خستگی حین فعالیت بروز مینماید اکثر بیماران از بالا بودن فشار خون خود خبر نداشته و عمدتا بطور تصادفی و اتفاقی در طی معاینات متوجه آن میشوند . این مسئله منجر به غفلت از بیماری فوق و درمان به موقع آن میگردد .
همچنین عوارض چشمی فشار خون نیز تا مراحل انتهایی و غیر قابل برگشت آن بدون علامت است و این عامل در غفلت از عوارض چشمی و بروز اتفاقات ناگوار چشمی است بنابر این توصیه میشود که فشار خون افراد بالغ به طور منظم کنترل گردد و تمام افراد در معرض خطر فشار خون از جمله خانمهای باردار ، بیماران پیوند کلیه ، بیماران با نارسائی مزمن کلیه ، کلیه افراد سیگاری ، کلیه افرایکه با سردرد های مزمن و یا ناگهانی ، افراد بالغی که در بستگان درجه یک آنها مبتلایان به فشار خون وجود دارند ، بعضی از بیماران عروقی و نیز به همراه کنترل فشار خون ، از نظر مسائل شبکیه نیز مورد معاینه چشم پزشکی قرار گیرند . در پایان یاد آور میشویم که پیشگیری مقدم بر درمان است .
آیا مبتلا به فشارخون هستید؟ آیا می دانید که بالا بودن فشارخون علاوه بر عوارضی که در قلب، کلیه، مغز و سایر اندام ها ایجاد می کند می تواند روی چشمان شما نیز تأثیر بگذارد؟
بیماری فشارخون که بصورت فشار دیاستولی بالای ۹۰ و یا فشار سیستولی بالای ۱۴۰ میلی متر جیوه تعریف می شود باعث تغییرات گسترده و پیچیده ای در عروق بدن می شود. از آنجا که شبکیه تنها عضوی از بدن است که عروق آن بصورت مستقیم قابل مشاهده می باشد ممکن است قبل از آنکه عوارض فشارخون در سایر اعضای بدن پدیدار شود بتوان عوارض فشارخون را در رگ های شبکیه تشخیص داد. بنابراین اگر چشم پزشک فقط با معاینه چشم به شما گفت که احتمالاً مبتلا به فشارخون هستید تعجب نکنید.
فشارخون، بالا بخصوص بصورت مزمن باعث تنگ شدن تدریجی سرخرگ های شبکیه می شود که در مراحل اولیه ممکن است چندان قابل تشخیص نباشد، اما به تدریج با پیشرفت بیماری، تنگی سرخرگ ها شدیدتر می شود. (این تنگی شریان ها، در معاینه، با باریک شدن شدید شریان ها در مقایسه با وریدهای شبکیه مشخص می شود). در موارد پیشرفته تر علاوه بر تنگ شدن منتشر شریان ها ممکن است دیواره شریان در برخی نقاط بصورت موضعی دچار اسپاسیم شود و ظاهر نامنظمی پیدا کند.
در مراحل بعدی خونریزی های کوچک در شبکیه اتفاق می افتد به علاوه ممکن است موادی از داخل عروق به داخل شبکیه نشست کند و بصورت لکه های سفید روی شبکیه دیده شود. در مواردی که فشارخون شدیداً بالا باشد ممکن است علاوه بر عوارض فوق ورم سر عصب بینایی اتفاق بیافتد. (فشارخون در این حد بسیار خطرناک است و ممکن است منجر به سکته قلبی یا مغزی شود بنابراین فرد مبتلا باید به سرعت در بیمارستان بستری گردد.) البته لازم به ذکر است که این عوارض فشارخون هیچکدام تغییر محسوسی در بینایی فرد ایجاد نمی کنند به علاوه در صورت درمان مناسب فشارخون، این تغییرات به تدریج به حالت معمول بر می گردند و شبکیه ظاهر عادی پیدا می کند.
علاوه بر تغییرات فوق الذکر که معمولاً باعث کاهش دید نمی شوند، فشارخون می تواند زمینه ساز بروز انسداد شریان یا ورید مرکزی شبکیه (یا شاخه های آن ها) شود که در این حالت باعث افت دید دائمی می شود.
گرچه مهمترین تغییرات ناشی از فشارخون در شبکیه اتفاق می افتد، اما سایر قسمت های چشم نیز از این عوارض در امان نیستند مثلاً افزایش ناگهانی فشارخون بویژه در افراد جوان می تواند باعث تغییراتی در عروق و رنگدانه های مشیمیه شود که البته تأثیر خاصی روی بینایی فرد ندارد به علاوه افزایش حاد فشارخون گاهی باعث پاره شده رگ های ظریف ملتحمه و ایجاد خونریزی زیر ملتحمه می شود این خونریزی معمولاً ظرف ۳-۲ هفته خودبخود جذب می شود و نیاز به درمان خاصی ندارد.
یک نکته بسیار مهم آن است که در افراد مبتلا به دیابت وجود فشارخون بالا می تواند باعث تشدید عوارض دیابت در شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) شود. بنابراین کنترل فشارخون در افراد دیابتی اهمیتی دو چندان می یابد.
درمان
درمان اصلی مبتلایان به عوارض چشمی فشارخون، درمان خود بیماری فشارخون است. معمولاً در صورت درمان مناسب تغییرات شبکیه پس از مدتی برطرف می گردند و درصورتیکه معاینه چشم پس از ۳-۲ ماه تکرار شود شبکیه ظاهر طبیعی خواهد داشت. معاینه شبکیه وسیله خوبی برای ارزیابی کنترل مناسب فشارخون می باشد.

pezeshk . us

مطالب مرتبط با بررسی فشار خون و عوارض هيپرتانسيون بر چشم


 

پسورد فایل:

لینک دانلود -

icon برچسب ها: , , , ,
  • نوشته: admin
  • تاریخ: ۲۵ شهریور ۱۳۹۰
  • دیدگاه‌ها خاموش
  • قسمت نظرات برای این مطلب غیر فعال شده است.